Al
Alýmin
Element 13 · 26.982 u
Alumina, Yeriň ýüzünde iň köp duş gelýän metaldyr we iň köp ulanylýan metallardan biridir.
_Häsiýetler
| Atom | 26.982 u |
| Çykmak | 2.698 g/cm³ |
| Emeli | 933.47 K |
| Güýç | 2792.0 K |
| Görünişi | Gümüşi-ak, ýumşak metalik |
| _Gün tertibi | _Gün tertibi |
_Häsiýetler
| Elektron pozitiwligi | 1.61 (Poling) |
| 1-nji | 577.5 kJ/mol |
| Elektron | 41.8 kJ/mol |
| Oksidasiýa | +1, +3 |
Atom Hususlyklary
| Elektron | [Ne] 3s2 3p1 |
| Atom | 143.0 pm |
| Kovalent Radiý | 121.0 pm |
| Van der Waals | 184.0 pm |
Diňe
| Keşf Eden: | Hans Christian Oersted |
| Keşf Ediş Ýyly | 1825 |
| _Ýer: | Kopenhagen, Danimarka |
| Adyny Ewez Et | Latinçe 'alumen' manysy 'alum' |
Habar Alýmin
Aluminiým kümüşi-ak, ýeňil, dikme metal. Ol ýer yklymynda 8% töweregi bolup dur. Hall-Heroult prosesinden öň, aluminiým altyndan has gymmatlydy. Bu proses aluminiýi elýeterli edip we häzirki zaman aluminiý önümçiligini başlatdy.
Programler
Içgi kanisterleri, uçar gurluşyk, pencere çyralary, aşhana fýoli, elektrik geçiriji liniýalar we ulag bölekleri.
Täze fakt
1886-dan öň, alumina altyndan has gymmatdy. Napoléon III-e hormatly myhmanlar alumina çaýnikleri bilen hyzmat ederdi, ýöne az myhmanlar altyndan peýdalanypdy.
Izotoplar
| Ýüklem | _Gün | Half-Life | Durnukly |
| 27 | 1.0% | - | Eý |
Elektron
[Ne] 3s2 3p1